Paul Wessels: herindeling Midden-Limburg
|
Paul Wessels: herindeling Midden-Limburg |
Tweede
Kamer akkoord met herindelingsvoorstellen Midden-Limburg; Paul Wessels; 14 juni 2006
Bijdrage D66-Tweede Kamerlid Boris van der Ham; 14 juni 2006
Bijdrage Paul Wessels herindelingsdebat; 19
november 2004
Schriftelijke vragen van Paul Wessels over de
gemeenteraadsverkiezingen in de herindelingsgemeenten in Midden-Limburg; augustus 2005
Tweede
Kamer akkoord met herindelingsvoorstellen Midden-Limburg
Heel Limburg bestuurlijk en Midden-Limburg ook qua bevolking
was sinds donderdagavond 9 juni in verhevigde mate in Rep en Roer en dat allemaal
begonnen om Roermond.
De VVD Tweede Kamer-fractiediende op 9 juni een amendement in om de plannen van de provincie Limburg en het kabinet te doorkruisen. Als het aan de VVD lag zou Maasbracht bij Roermond worden gevoegd, Hunsel bij Weert. Voor de geplande gemeenten Leudal en Maasgouw werd daarmee het draagvlak te klein. Zou dit voorstel gesteund worden door de PvdA en GroenLinks?
Volksvertegenwoordigers, C.d.K, Gedeputeerden, statenleden,
burgemeesters, wethouders, raadsleden, Kamer van Koophandel, Limburgse Kamerleden,kranten,
Radio en TV, actiegroepen met vele BURGERS schreeuwden om het hardst van Schande,
schoffering van democratie, inspraak waarbij een proces van jaren wordt ontkend.
Manifestaties en acties werden gepland.
Partij bijeenkomsten vonden plaats, o.a. van de PvdA en Groen Links om de Tweede
Kamerfracties er van te overtuigen het heilloze plan van de VVD niet te steunen.
Met waardering werd gesproken over de consistente D66 Tweede Kamer fractielijn, die
vasthoudt aan het principe Draagvlak en Van Onder op. In lijn met de Provinciale D66
standpunten. Voor de concept-spreektekst van Boris van der Ham zie verderop in dit
artikel.
Voor Swalmen / Roermond is er geen draagvlak van onderop, dus Tegen deze samenvoeging.
Met de overige drie herindelingen waar duidelijk sprake is van breed draagvlak:
akkoord. Er wordt in deze gemeenten er al meer dan een jaar keihard gewerkt om het
samengaan per 1-1-2007 voor te bereiden en soepel te laten verlopen. Hiervoor zijn tijd,
geld en ook veel ambtelijke energie ingezet.
Gelukkig hebben PvdA en Groenlinks geluisterd naar hun achterban in het veld en het VVD-amendement niet aan een meerderheid geholpen.
D66 vindt het jammer dat de samenvoeging van Roermond bij Swalmen wel doorgaat. Maar is tevreden dat de overige drie voorgestelde gemeenten het in de Tweede Kamer gehaald hebben: Ambt Montfort/Roerdalen, Maasgouw en Leudal.
Paul Wessels
14 juni 2006
»terug naar top pagina
Bijdrage van D66-Tweede Kamerlid Boris van der Ham
Voorzitter,
Het is eigenlijk jammer dat we nu over alle herindelingen tegelijkertijd komen te spreken.
Zij verschillen onderling namelijk erg van karakter.
Ik sluit me daarom graag aan bij de woorden van de minister (in de Nota naar aanleiding
van het Verslag, p. 1): "De gemeenten die op basis van deze wetsvoorstellen zullen
worden gevormd hebben elk hun specifieke kenmerken, die op hun eigen mérites kunnen
worden beoordeeld."
Ik zal meteen duidelijkheid geven over hoe D66 in dit debat staat.
Met uitzondering van de samenvoeging van Roermond en Swalmen hebben de voorstellen een
dusdanig draagvlak, dat D66 zegt 'ja daar kunnen wij mee instemmen.'
Sterker: D66 vindt het een goede zaak dat er in die gevallen opgeschaald zal worden. Want
ik verwacht dat deze gemeenten na herindeling beter bestuurbaar en krachtiger zullen zijn.
Deze gemeenten hebben ongeveer hetzelfde, rurale, karakter en kampen, mede daardoor, met
dezelfde uitdagingen: economische transformatie en relatief weinig bestuurskracht.
Roermond en Swalmen
In het geval van Roermond en Swalmen ligt dit helaas anders.
Zowel de inwoners als het College van Swalmen hebben bezwaar tegen de voorgenomen
samenvoeging met Roermond. De Minister antwoordde (in de Nota naar aanleiding van het
Verslag, p. 3) op kritische vragen over het gebrek aan steun van de bevolking dat er
draagvlak is voor deze fusie in provinciale staten. Maar D66 verstaat onder draagvlak toch
echt iets anders. Het gaat erom dat een herindeling breed door de bevolking wordt
gedragen, en liefst dat het initiatief van onderop komt. Het belang hiervan is al vaker op
deze plaats ter sprake gekomen.
Eén van de nadelen van herindeling van bovenaf is dat de bevolking zich van de politiek
afwendt. Dit leidt bijvoorbeeld tot een lagere opkomst bij de verkiezingen. Zoals een
inwoner van Swalmen zich terecht afvroeg: "waarom zou ik nog gaan stemmen?"
Daarnaast kampen beide gemeenten met andersoortige problemen. Terwijl het idee juist is om
gemeenten met vergelijkbare opgaven samen te voegen.
Dit wil niet zeggen dat wij de problemen van Roermond niet erkennen. Ik noem een hoge
concentratie sociale woningbouw, veel kansarme allochtonen, een bovengemiddelde
werkloosheid en gebrek aan bestuurskracht. Maar de fractie van D66 betwijfelt ten zeerste
of samenvoegen nu wel de aangewezen oplossing is voor deze problemen. Daarnaast is het ook
nog maar de vraag of deze samenvoeging wel duurzaam is. De provincie denkt dat de nieuwe
gemeente Roermond-Swalmen tot tenminste 2014 voldoende is. Dit is niet erg lang. D66
vreest dat een halfslachtige oplossing nú een meer houdbare oplossing later in de weg kan
staan.
Regionale samenwerking
De minister heeft zelf ook erkend dat de voorgestelde herindeling op zich een onvoldoende
antwoord is op de aanwezige problematiek.
De oplossing op de korte termijn lijkt eerder gelegen in regionale samenwerking. De
gemeenten in de ommelanden erkennen de problemen van de meer stedelijke gemeenten; en er
is wilskracht om bij te dragen aan de oplossing. Deze niet-vrijblijvende samenwerking is
vastgelegd in de bestuursovereenkomst van januari 2006 en in de meerjarenramingen van de
verschillende gemeenten opgenomen.
De regionale dimensie is van belang bij verschillende onderwerpen. Bijvoorbeeld
infrastructuur, versterking van nieuwe economische dragers zoals de beleveniseconomie,
plaatsing bedrijventerreinen en de spreiding van sociale woningbouw.
Op de lange termijn is méér rurale gebieden bij Roermond voegen wellicht een oplossing,
omdat je dan een betere balans tussen stedelijke en rurale belangen in de gemeenteraad
krijgt.
Conclusie
Het lijkt mij onwenselijk dat de ongewenste samenvoeging van Roermond en Swalmen de andere
herindelingen -die wij stuk voor stuk kunnen steunen- gegijzeld houdt. Ik zal mijn fractie
dan ook voorstellen om tegen de samenvoeging van Roermond en Swalmen en vóór de andere
wetsvoorstellen te stemmen.
»terug naar top pagina
Samenvatting bijdrage Paul Wessels herindelingsdebat Provinciale Staten Limburg dd 19 november 2004
De D66-fractie kiest voor opknippen van het voorstel: Splits het voorstel tot
samenvoeging van Roermond en Swalmen af. Zet de herindeling van de gemeenten Haelen,
Hunsel, Heythuysen en Roggel&Neer en van de gemeenten Heel, Maasbracht en Thorn door.
Als wij nu voor dít voorstel stemmen, zijn wij automatisch ook voor het onderdeel
Swalmen-Roermond. Dat willen wij niet en daarom stemmen wij tegen. Ik benadruk dat wij van
harte instemmen met de andere onderdelen.
Het gemeentebestuur van Roermond geef ik voor 50%
gelijk. Er is sprake van een halfslachtige keuze wanneer Roermond nu alleen met Swalmen
verder kan. Ik denk dan ook dat het veel verstandiger is wanneer men nu níet met Swalmen
verdergaat. Immers, daarmee wordt de kans vergroot dat binnen enkele jaren de zaak opnieuw
--en dat wellicht in één keer goed-- aan de orde komt.
Dit herindelingsvoorstel omvat méér dan alleen de kwestie Swalmen/Roermond. Het is
bekend dat de fractie van D66 niet wil wachten met de opschaling waarom door de burgers
zelf wordt gevraagd, van de gemeenten Haelen, Roggel, Heythuysen en Hunsel. Ook geldt dit
voor Heel, Thorn en Maasbracht. Het zou ons inziens zeer slecht zijn wanneer de gemeenten
aan die kant van de Maas door gedoe rond Swalmen/Roermond nog langer zouden moeten
wachten. Daar heeft men al veel te lang moeten wachten.
Wij vinden het in feite té gek dat dit herindelingsvoorstel niet kan worden gesplitst.
Immers, wij kunnen ons positief uitspreken over alle goede elementen. Waar het gaat om de
lamme die de blinde helpt --ik doel nu op Roermond en Swalmen, om en om-- komen wij in
feite niet verder.
Naar ons oordeel kunnen wij het in Midden-Limburg --als wij wèrkelijk een oplossing
willen bieden-- niet meer maken, te zeggen dat er slechts sprake kan zijn van een stadse
visie en een visie met betrekking tot natuurgemeenten. Verwijzend naar Amersfoort en
Apeldoorn denken wij aan een stedelijke kern, met daarbij ommelanden. Wat het laatste
betreft kan worden gedacht aan Ambt Montfort en Roerdalen. In een dergelijke situatie
weten de burgers zich niet de kleinen tegenover de groten, maar zijn groepen aan elkaar
toevertrouwd en kan in het gemeentehuis beleid worden gemaakt voor stedelijke kern en
ommelanden. Ik denk dat in een dergelijke situatie in de gemeenteraad de verhoudingen goed
zijn verdeeld; dan móet men wel. Wij realiseren ons dat deze visie nu niet voorligt, maar
wij hopen dat het in de toekomst die kant opgaat. Dat is overigens alleen mogelijk wanneer
er bij de bevolking voldoende draagvlak is, en niet alleen maar in gemeentehuis en
gemeenteraad.
In de commissievergadering is een tussenvoorstel aan de orde geweest betreffende Linne en
Melick. Ik constateer nu dat de bevolking zich duidelijk heeft uitgesproken en daar houden
wij rekening mee. Wij zullen deze optie dan ook niet steunen.
Ooit hebben wij afspraken gemaakt in verband met het ontwerp-herindelingsadvies
Midden-Limburg. Daarbij zijn afwegingen gemaakt met betrekking tot de bestuurlijke
vormgeving. Een van die afwegingen is de volgende: de herindeling moet in overwegende mate
worden gedragen. Ik kan mij wel voorstellen dat gesteld wordt dat er in Roermond meer
mensen wonen dan in Swalmen en dat er in die zin sprake is van "overwegende
mate", maar op die manier zal de fractie van het CDA het begrip "draagvlak"
toch niet benaderen.
Vandaag spreken wij "slechts" over een aan de Tweede Kamer te geven advies. Natuurlijk, hier liggen de verhoudingen zoals ze zijn, maar in Den Haag ligt het weer anders. Daarom heb ik nog een advies voor de mensen van Swalmen. De fractie van het CDA moet nog spreken, maar soms gaat daar de zweep erover; dan stemmen ze allemaal hetzelfde. Als dat gebeurt, dan adviseer ik de mensen van Swalmen om de kamerleden van de klein-rechtse fracties uit te nodigen om hun dorp te bezoeken. Vaststaat wel dat de kamerfractie van de LPF niet voor herindeling is. Ook namens de kamerfractie van D66 is gezegd: als er geen draagvlak is, stemmen wij niet vóór. De twee resterende regeringspartijen hebben niet samen de meerderheid. Nogmaals, nodig christelijk-rechts uit.
De vraag is, waar bestaat de grootstedelijke problematiek
van Roermond uit en op welke wijze wordt deze problematiek opgelost met het
herindelingsadvies? Het antwoord luidt: wij erkennen de opgave waar de gemeente Roermond
voorstaat maar herindeling kan deze problematiek maar zeer beperkt oplossen. Met andere
woorden: dit is niet echt een goede oplossing.
Kunt u mij uitleggen waarom het in het kader van deze motie (regiofonds, MB) zo
noodzakelijk is dat eerst Swalmen aan Roermond wordt toegevoegd? Het hele verhaal is
perfect voor de regio en iedereen doet mee, maar waarom moet nu per se eerst Swalmen naar
Roermond?
Wij onderschatten de problematiek van Roermond zeker niet en wij realiseren ons dat
daarvoor in het kader van het grotestedenbeleid geld nodig is. Echter, ik vind het
problematisch dat in deze motie (regiofonds, MB) wordt gesproken over een stedelijke
herstructurering van Roermond-Swalmen. Wij willen eerst wel eens zien hoe het parlement
hierover oordeelt. Als het College komt met voorstellen --die óók geld kosten-- om de
stedelijke problemen van Roermond op te lossen, vindt het zich zeker aan zijn zijde.
Wij dringen erop aan dat in de berichtgeving aan de Tweede Kamer goed duidelijk wordt gemaakt hoe in deze Staten de stemverhoudingen zijn geweest en hoezeer er ook over minderheidsargumenten is gediscussieerd. Wat mijn fractie betreft geldt dat zij voor dit voorstel is minus het onderdeel Roermond-Swalmen. Vanochtend heb ik begrepen dat het niet mogelijk is om in dit voorstel een knip aan te brengen. Als wij nu voor dit voorstel stemmen, zijn wij automatisch ook voor het onderdeel Swalmen-Roermond. Dat willen wij niet en daarom stemmen wij tegen. Daarnaast heb ik aangegeven dat wij van harte instemmen met de andere onderdelen.
Geachte voorzitter,
De perikelen rond het regiofonds Midden-Limburg dreigen een schaduw te werpen over het herindelingsproces in de regio. De D66-fractie vindt dit zeer onwenselijk. De problemen rond Roermond mogen er niet toe leiden dat oplossing van problemen elders in het landelijke gebied in Midden-Limburg onnodig wordt vertraagd.
In dat verband stellen wij u de volgende vragen, met het verzoek deze schriftelijk te beantwoorden.
Met vriendelijke groet, namens de D66-fractie,
Paul Wessels
Antwoorden GS 30 augustus 2005
Antwoord
Ja.
Vraag 2
Bent u met de D66-fractie van mening dat een aantal clusters van gemeenten in deze regio
voortvarend te werk gaat in het proces van samenvoeging, zowel bestuurlijk, als ambtelijk,
als in het betrekken van de bevolking bij dit proces?
Antwoord
Ons college is ervan op de hoogte dat de toekomstige fusiegemeenten Heel, Maasbracht en
Thorn, alsmede de fusiegemeenten Haelen, Heel, Hunsel en Roggel en Neer (werknaam Exaten)
en de fusiegemeenten Ambt Montfort en Roerdalen voortvarend te werk gaan met de
voorbereidingen van het proces van samenvoeging. Bij dit proces is naar ons oordeel sprake
van actieve betrokkenheid van zowel bestuur, ambtelijke organisatie en bevolking.
Vraag 3
In maart 2006 zullen gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. Bent u het met de D66-fractie
eens dat het onwenselijk is dat deze verkiezingen doorgang vinden in die gemeenten, die nu
zo voortvarend bezig zijn zich voor te bereiden op samenvoeging per 1 januari 2007?
Ja.
Bent u in het licht van het voorgaande bereid, teneinde aan een voortvarend fusieproces in
een groot deel van Midden-Limburg niet in de weg te staan,
a) Bij de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan te dringen op een spoedige indiening van het wetsontwerp gemeentelijke herindeling, eventueel met uitzondering van de huidige gemeenten Roermond en Swalmen?
b) Bij de Minister van BZK er op aan te dringen ten spoedigste na indiening van voorvermeld herindelingswetsontwerp een wetsontwerp bij de Tweede Kamer in te dienen teneinde de gemeenteraadsverkiezingen in de overige betrokken gemeenten in 2006 niet te doen plaatsvinden?
a) Op 20 januari 2005 heeft overleg
plaatsgevonden met minister J. Remkes en ons college over de voortgang in het
herindelingsproces. De minister heeft laten weten dat hij koerst op effectuering van de
herindeling per 1 januari 2007. Tot op heden hebben ons geen berichten bereikt dat deze
datum niet haalbaar is. Wij hebben ons steeds op het standpunt gesteld dat de herindeling
in Midden-Limburg, gelet op de regionale samenhang, het meest gediend zou zijn met een
gelijktijdige effectuering. Wij zien vooralsnog geen aanleiding om dit standpunt te
wijzigen.
b) In het overleg van 20 januari 2005 heeft de minister tevens aangegeven dat de verkiezingen van de gemeenteraden van de betrokken herindelingsgemeenten worden opgeschort. De gedragslijn is dat de verkiezingen enige tijd voor de datum van effectuering van de herindeling worden gehouden. In casu zouden de verkiezingen voor de herindelingsgemeenten dan in oktober/november 2006 worden gehouden.
Tegelijkertijd met de indiening van het herindelingswetsvoorstel dan wel de herindelingsvoorstellen wordt een zogenoemd uitstelwetje voor de raadsverkiezingen ingediend. De gemeenten die in de herindelingsvoorstellen zijn opgenomen hebben te maken met uitgestelde verkiezingen. De gemeenten die niet zijn opgenomen in de herindelingsvoorstellen, worden ook niet in het uitstelwetje voor de raadsverkiezingen opgenomen en hebben derhalve met reguliere raadsverkiezingen in maart 2006 te maken.
Volledigheidshalve delen wij u nog mede dat nadat het (de) herindelingswetvoorstel(len) door de Ministerraad word(t)en ingediend er een persbericht wordt gepubliceerd waarin staat welke wetsvoorstellen worden ingediend. Op dat moment is dus bekend hoeveel wetsvoorstellen er zijn en welke gemeenten hierin zijn opgenomen.
Gedeputeerde Staten
van Limburg,
voorzitter
secretaris